Pin It
 

Για την αποφυγή της λύπης

Γαληνός

Το χαμένο έργο “Περί αλυπίας” του Γαληνού ανακαλύφθηκε τυχαία το 2005 στη Θεσσαλονίκη. Το χειρόγραφο βρέθηκε στη Μονή Βλατάδων από τον νεαρό Γάλλο ερευνητή Antoine Pietrobelli, που έτυχε να εργάζεται εκεί.

Το θέμα του Γαληνού είναι η αποφυγή της θλίψης με τη βοήθεια της φιλοσοφίας.

Η απώλεια, η κακοδαιμονία, οι συμφορές που μας τυχαίνουν και μας βυθίζουν στη στενοχώρια, για τους Έλληνες φιλοσόφους δεν ήταν παρά προκλήσεις-ευκαιρίες να επιβεβαιώσουν την αποτελεσματικότητα των όπλων τους, κάνοντας πράξη τη θεωρία τους. Ο Γαληνός περιγράφει σε ένα φίλο του το μέγεθος της συμφοράς που τον βρήκε: σε μια πυρκαγιά έχασε ό,τι είχε και δεν είχε -για την ακρίβεια, όλα όσα είχαν γι’ αυτόν αξία-, όλα τα βιβλία που είχε συγγράψει, όλα τα ιατρικά του εργαλεία, τα φάρμακα και τις συνταγές του, τα έργα των άλλων συγγραφέων που είχε στη βιβλιοθήκη του. Ο φίλος του είχε ζητήσει να μάθει για ποιο λόγο ο Γαληνός δεν έδειξε να θλίβεται για αυτή την τόσο μεγάλη απώλεια και συνέχιζε τη ζωή του σαν να μην είχε συμβεί τίποτε. Η απάντηση/πραγματεία του Γαληνού βοηθά τον αναγνώστη να αναγνωρίσει ότι το υπέρτατο συμφέρον του έγκειται στη σωστή αξιολόγηση των υλικών αποκτημάτων: μια διαχρονική αλήθεια που διατηρεί την ισχύ της σε όλες τις εποχές και όλους τους τόπους…

Διαβάστε ένα μικρό απόσπασμα:

…Ίσως λοιπόν θα πεις ότι η εκπλήρωση της επιθυμίας σου αναβάλλεται και ότι προτιμάς να μάθεις πώς, ενώ έχασα μια τόσο μεγάλη ποικιλία πραγμάτων, το καθένα από τα οποία θα ήταν από μόνο του αιτία πολύ μεγάλης λύπης για τους άλλους ανθρώπους, εγώ δεν στενοχωρήθηκα, όπως κάποιοι άλλοι, αλλά αντιμετώπισα πολύ καλά το γεγονός. Γι’ αυτό όμως θα σου δώσω δύο απαντήσεις- ως προς την πρώτη, θα πρέπει να θυμηθείς ότι πολλές φορές με έχεις ακούσει να αναπτύσσω τέτοια επιχειρήματα, τα οποία θα αρχίσω τώρα να σου υπενθυμίζω.

Όντας φιλήδονος ο Αρίστιππος, δεν αρκούνταν σε μια λιτή διατροφή αλλά αγόραζε κάθε μέρα πανάκριβα εδέσματα και έδινε κάθε φορά άφθονα χρήματα στις ωραιότερες εταίρες της εποχής του. Παρ’ ότι όμως ο σπουδαίος αυτός άνθρωπος είχε ανάγκη από πολλά, κάποτε που επέστρεφε από τον Πειραιά (γιατί συνήθιζε πάντα να πηγαίνει με τα πόδια, όχι μόνο σε αυτές τις μικρές διαδρομές αλλά και στις μεγάλες), όταν είδε τον υπηρέτη του να μην μπορεί να τα βγάλει πέρα με το φορτίο που κουβαλούσε -ήταν ένας σάκος γεμάτος χρυσά νομίσματα- τον παρότρυνε να πετάξει τόσο, ώστε να μπορεί το υπόλοιπο να το μεταφέρει εύκολα.

Σύμφωνα με την ίδια αντίληψη έκανε λοιπόν και το ακόλουθο: Ενώ είχε τέσσερα χωράφια στην πατρίδα του, έχασε από μια συγκυρία ένα από αυτά, ώστε του έμεναν πλέον τρία. Όταν τον συνάντησε λοιπόν κάποιος από τους συμπολίτες του και ήταν έτοιμος να του εκφράσει τη λύπη του για τη ζημιά που έπαθε (…). Γέλασε λοιπόν ο Αρίστιππος και είπε:

«Γιατί να εκφράζεις εσύ τη λύπη σου σε μένα, που έχω τρία τόσο καλά χωράφια, ενώ εσύ μόνο ένα, και να μη σου εκφράσω τη λύπη μου εγώ;»

Έδειξε έτσι πολύ ωραία αυτό που έχεις ακούσει πολλές φορές να το λέω εγώ, ότι δηλαδή δεν πρέπει να εστιάζει κανείς σε κάτι που χάνεται, αλλά να υπολογίζει πώς αυτοί που πήραν από τον πατέρα τους τρία χωράφια δεν θα αντέχουν να έχουν οι άλλοι τριάντα. Γιατί και αν έχουν τριάντα, θα βλέπουν άλλους να έχουν πενήντα” και αν με τη σειρά τους αποκτήσουν και οι ίδιοι τόσα, θα βλέπουν κάποιους άλλους να έχουν εβδομήντα” και αν έχουν τα εβδομήντα, θα βλέπουν άλλους να έχουν περισσότερα από εκατό. Με αποτέλεσμα σιγά σιγά να επιθυμούν τα πάντα” και με την έννοια αυτή θα είναι πάντα φτωχοί, αφού η επιθυμία τους δεν θα ικανοποιείται.

Αν όμως κανείς δεν εξετάζει διαρκώς πόσα χωράφια έχει ο άλλος, αλλά πόσα είναι στον ίδιο αρκετά για τα έξοδά του, θα αντέξει εύκολα την απώλεια των περιττών. Γ ιατί αν κάποιος που έχει ένα μόνο χωράφι το χάσει, θα είναι εντελώς άπορος, ώστε λογικό είναι να λυπηθεί΄ αν όμως χάσει ένα χωράφι από τα τέσσερα, θα είναι στην ίδια θέση με εκείνους που από την αρχή είχαν τρία” επομένως γι’ αυτόν δεν είναι σπουδαίο πράγμα το να μη λυπάται, αφού του μένουν ακόμη τρία χωράφια: σπουδαίο είναι να υπομένει δίχως θλίψη τη φτώχεια του αυτός που δεν έχει ούτε ένα χωράφι, όπως την υπέμενε ο Κράτης. Και γι’ αυτόν τον λόγο είναι ακόμη πιο σπουδαίο, αν δεν έχει ούτε καν σπίτι, όπως ο Διογένης…

Γαλήνος

Απόσπασμα από το βιβλίο «Για την αποφυγή της λύπης – Η πραγματεία Περί αλυπίας»

Πηγή: https://antikleidi.com/2019/11/08/galinos_lipi/

Pin It

Σχετικά με Εμάς

Το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Ελληνικού Πολιτισμού «ΕΛΞΕΥΣΙΣ», είναι Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία με έδρα τον Βόλο. Παρ' ό,τι προϋπήρχε σαν πολιτιστικός φορέας, προέκυψε η ανάγκη δημιουργίας του Ινστιτούτου, από την πολιτιστική πρόκληση των δράσεων, εκτός των Ελλαδικών πλέον συνόρων.

Φορέας πολιτισμού, με πολυετή πείρα και έντονη δραστηριότητα στις τέχνες και τον πολιτισμό. Ανάμεσα στους σκοπούς του είναι και οι προσεγγίσεις των πολιτισμικών – πολιτιστικών διαδρομών που αφορούνε στο σύνολό τους τον ελληνικό πολιτισμό, από την γέννησή του έως και σήμερα, αλλά και την διάδοσή του σε όλον τον κόσμο.


Περισσότερα...

Στοιχεία - Διεύθυνση

Επικοινωνία
"ΕΛΞΕΥΣΙΣ"
Παγκόσμιο Ινστιτούτο Ελληνικού Πολιτισμού
+30 24210 20038 / + 30 698 8085300
info@elxefsis.com
elxefsis@gmail.com
Διεύθυνση
Γαλλίας 73 / Μαγνησία - Βόλος
Τ.Κ. 38221