Pin It

Βυζαντινή Τέχνη

Μεσοβυζαντινή περίοδος (726-1204)

1 mesobyzantini(Εσωτερικό Αγίας Σοφίας, Κωνσταντινούπολη)

Είναι η απαρχή μιας νέας εποχής όπου κυριάρχησε η αυστηρά δομημένη, υπερβατική μορφή της τέχνης. Η βυζαντινή αυτοκρατορία κλονίζεται από τις έριδες (εικονομαχίες) σχετικά με την λατρεία των θείων μορφών και την απεικόνισή τους στην τέχνη. Στα πλαίσια αυτών, πολλές εικόνες και τοιχογραφίες καταστρέφονται ή αντικαθίστανται από άλλες, με αποκλειστικά διακοσμητικά θέματα, που περιλαμβάνουν την απεικόνιση ζώων, πτηνών, ή γεωμετρικών μορφών καθώς και σταυρών. Κατά την ίδια περίοδο, η παραγωγή των εικόνων συνεχίστηκε σε περιοχές έξω από το βυζαντινό κράτος, όπου δεν ίσχυαν τα διατάγματα των εικονοκλαστών, γιατί οι περιοχές αυτές βρίσκονταν υπό αραβική κυριαρχία. Το Σινά αποτελεί το μοναδικό κέντρο, όπου η παραγωγή εικόνων, και επομένως και η εξέλιξή τους, δεν σταμάτησε ποτέ.

2 mesobyzantiniΣε ό,τι αφορά την κοσμική αρχιτεκτονική κατά την περίοδο των Εικονομαχιών, αξιόλογη δραστηριότητα σημειώθηκε από τον τελευταίο εικονομάχο αυτοκράτορα, Θεόφιλο ο οποίος έχτισε ένα παλάτι στην θέση Βρύας, στην μικρασιατική ακτή απέναντι από την Κωνσταντινούπολη. Χαρακτηριστικοί ήταν οι μεγάλοι κήποι με τα πολυτελή περίπτερα σε απομίμηση των αραβικών και είχε φτάσει με τις προσθήκες να καλύπτει την τεράστια έκταση των 400 στρεμμάτων. Ωστόσο οι πληροφορίες μας προέρχονται μόνο από γραπτές πηγές, γιατί το Μέγα Παλάτιον δε σώζεται. Το ίδιο ισχύει και για τις ιδιωτικές κατοικίες: από γραπτές αναφορές γνωρίζουμε ότι ήταν μεγάλες και συνήθως είχαν δύο ορόφους.

3 mesobyzantini(Αγία Σοφία, Θεσσαλονίκη)

Την περίοδο της ύφεσης που παρατηρήθηκε στα χρόνια της εικονομαχίας, διαδέχεται η μεγάλη ακμή της βυζαντινής τέχνης στα χρόνια της Μακεδονικής δυναστείας. Σε αυτή την περίοδο, αναπτύσσεται ιδιαίτερα η αρχιτεκτονική, ενώ επικρατεί ο σταυροειδής με τρούλο ναός, χωρίς να απουσιάζει ωστόσο και ο προγενέστερος τύπος της βασιλικής.

 

4 mesobyzantini(Καθολικό Μονής Όσιου Λουκά, Βοιωτία)

Ένας ακόμα τύπος που εμφανίζεται είναι ο οκταγωνικός, του οποίου η ονομασία προέρχεται από την στήριξη του τρούλου που είναι οκταγωνική. Οι εκκλησιαστικοί ναοί πλέον διακρίνονται από μεγαλύτερη κομψότητα και είναι λιγότερο λιτοί.

 

 

5 mesobyzantini(Εσωτερικό ναού της μονής Οσίου Λουκά Φωκίδας)

Στην αγιογράφηση των ναών αυτής της περιόδου εφαρμόζεται ένας κοινός κανόνας, αν και όχι πάντα με την ίδια ακρίβεια. Συγκεκριμένα, κάθε μέρος του ναού αποκτά μία συγκεκριμένη συμβολική σημασία και κατά συνέπεια και μία ξεχωριστή θεματολογία στην εικονογράφηση. Τυποποιείται δηλαδή η διακόσμηση των ναών, που δεν έχει πια τον ιστορικό χαρακτήρα των παλαιοχριστιανικών χρόνων, αλλά αποκτά συμβολικό - δογματικό ύφος. Κατά αυτό τον τρόπο, ο ναός συμβολίζει το σύμπαν, ο τρούλος τον ουρανό, ο υπόλοιπος ναός τη γη, η αψίδα του ιερού το μεταβατικό σημείο μεταξύ ουρανού και γης.



6 mesobyzantini(Τοιχογραφία από τον Άγιο Παντελεήμονα του Nerezi)

Επίσης σε ό,τι αφορά την ζωγραφική και τα ψηφιδωτά κατά την περίοδο των Μακεδόνων και αργότερα των Κομνηνών, η οποία θεωρείται εποχή αναγέννησης του αρχαίου πολιτισμού, επανεμφανίζονται στοιχεία που καταδεικνύουν ήπιες επιρροές από την ελληνορωμαϊκή παράδοση. Αυτά πηγάζουν από την ασίγαστη επιθυμία των Βυζαντινών να ξαναζωντανέψουν το ένδοξο παρελθόν της αυτοκρατορίας. Γοητευμένοι από την αρχαία σύλληψη της ανθρώπινης μορφής, δανείζονται την κλασική τέχνη, η οποία όμως θα αποτελέσει μια καινούργια σύνθεση που θα υπηρετήσει τον υπερβατικό κόσμο της Ορθοδοξίας. Ωστόσο τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά εξακολουθούν να είναι ο εξαϋλωμένος χαρακτήρας των μορφών που δηλώνει την ένταξη τους σε έναν υπερβατικό κόσμο, η επιπεδότητα, τα έντονα διαγράμματα, η στατικότητα και η τυποποίηση.

 

7 mesobyzantiniΤην Μακεδονική δυναστεία διαδέχτηκε η δυναστεία των Κομνηνών (1057-1185) και συγχρόνως μια δεύτερη περίοδο αναγέννησης της βυζαντινής τέχνης. Αυτή την περίοδο σημαντική άνθηση και μια αναβίωση του κλασικού γνωρίζουν και τα εικονογραφημένα χειρόγραφα, με μικρογραφίες που διακοσμούν τα θρησκευτικά κυρίως κείμενα. Έχουν αξιοσημείωτη τεχνοτροπική ενότητα, ουσιαστικά βυζαντινή, με συνδυασμό και σύνθεση του κλασικού ρεαλισμού με την χριστιανική πνευματικότητα.

 

Πηγές:
http://art-e-painting.blogspot.nl/2012/05/blog-post.html
http://texnografia.blogspot.nl/2011/10/blog-post_7962.html
http://www.gardenvisit.com/gardens/great_palace_constantinople
https://en.wikipedia.org/wiki/Byzantine_civilisation_in_the_12th_century

 
Pin It

Σχετικά με Εμάς

Το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Ελληνικού Πολιτισμού «ΕΛΞΕΥΣΙΣ», είναι Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία με έδρα τον Βόλο. Παρ' ό,τι προϋπήρχε σαν πολιτιστικός φορέας, προέκυψε η ανάγκη δημιουργίας του Ινστιτούτου, από την πολιτιστική πρόκληση των δράσεων, εκτός των Ελλαδικών πλέον συνόρων.

Φορέας πολιτισμού, με πολυετή πείρα και έντονη δραστηριότητα στις τέχνες και τον πολιτισμό. Ανάμεσα στους σκοπούς του είναι και οι προσεγγίσεις των πολιτισμικών – πολιτιστικών διαδρομών που αφορούνε στο σύνολό τους τον ελληνικό πολιτισμό, από την γέννησή του έως και σήμερα, αλλά και την διάδοσή του σε όλον τον κόσμο.


Περισσότερα...

Στοιχεία - Διεύθυνση

Επικοινωνία
"ΕΛΞΕΥΣΙΣ"
Παγκόσμιο Ινστιτούτο Ελληνικού Πολιτισμού
+30 24210 20038 / + 30 698 8085300
info@elxefsis.com
elxefsis@gmail.com
Διεύθυνση
Γαλλίας 73 / Μαγνησία - Βόλος
Τ.Κ. 38221